วันที่ไม่มีใครเห็นว่าเรากำลังพยายาม คือวันที่สำคัญมากกว่าที่คิด
ไม่มีใครเห็นตอนที่เราอ่านหนังสือ
ไม่มีใครเห็นตอนที่เราฝึกฝน
ไม่มีใครเห็นตอนที่เราเก็บเงินแทนที่จะใช้
ไม่มีใครเห็นตอนที่เราล้มแล้วกลับมาลองใหม่
และไม่มีใครเห็นวันที่เราต้องมีวินัย ทั้งที่ไม่มีใครมาบังคับ
แต่ทุกสิ่งเหล่านี้กำลังสะสมบางอย่างให้กับเรา ความรู้กำลังสะสมเป็นความสามารถ เงินที่เก็บกำลังสะสมเป็นทุน วินัยกำลังสะสมเป็นนิสัย ประสบการณ์กำลังสะสมเป็นความเชี่ยวชาญ
สิ่งที่คนอื่นเห็นในวันหนึ่งว่า “เราประสบความสำเร็จ” แท้จริงแล้วไม่ได้เกิดขึ้นในวันนั้น แต่มันถูกสร้างขึ้นมาจากวันที่ไม่มีใครสนใจมาก่อนหน้านั้นนับไม่ถ้วน
อย่ากังวลมากเกินไปว่าคนอื่นจะเห็นความพยายามของเราหรือไม่ ต้นไม้ไม่ได้เติบโตเร็วขึ้นเพราะมีคนยืนมอง ชีวิตก็เช่นกัน
ทำสิ่งที่ควรทำต่อไป แม้ไม่มีเสียงปรบมือ แม้ไม่มีใครรู้ และแม้ผลลัพธ์ยังไม่ปรากฏ เพราะวันที่ไม่มีใครเห็น อาจเป็นวันที่สำคัญที่สุดในการสร้างคนที่ทุกคนจะเห็นในวันข้างหน้า
*******************************
เมื่ออายุมากขึ้น เราอาจค่อยๆ เข้าใจว่า ความสุขที่แท้จริงไม่ได้อยู่ในสิ่งที่ยิ่งใหญ่เสมอไป
มันอยู่ในกาแฟแก้วเดิมในตอนเช้า
อยู่ในมื้ออาหารธรรมดาที่ได้นั่งกินอย่างสบายใจ
อยู่ในการได้ออกกำลังกาย ร่างกายยังแข็งแรง และยังสามารถทำสิ่งที่อยากทำได้
อยู่ในวันที่คนที่เรารักยังอยู่ข้างๆ กัน
อยู่ในบ้านที่กลับมาแล้วรู้สึกสบายใจ
อยู่ในวันที่ไม่มีเรื่องใหญ่ให้ต้องกังวล
เมื่อยังหนุ่มสาว เราอาจคิดว่าต้องประสบความสำเร็จมากกว่านี้ ต้องมีเงินมากกว่านี้ ต้องเดินทางไปให้ไกลกว่านี้ จึงจะเรียกว่ามีความสุข แต่เมื่อเวลาผ่านไป เราจะพบว่าหลายสิ่งที่เคยคิดว่าสำคัญ กลับไม่ได้สำคัญเท่าที่คิด
และหลายสิ่งที่เคยมองข้าม กลับเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุด ชีวิตที่ดีอาจไม่ได้หวือหวา อาจเป็นเพียงการมีสุขภาพที่ดี มีเงินพอใช้ มีคนที่รัก มีงานที่มีความหมาย และมีเวลาสงบๆ ให้ตัวเองในแต่ละวัน
เราไม่จำเป็นต้องรอให้ชีวิตสมบูรณ์แบบจึงจะมีความสุข เพราะความสุขจำนวนมากไม่ได้ซ่อนอยู่ในวันที่ยิ่งใหญ่ มันอยู่ในสิ่งธรรมดาที่เกิดขึ้นทุกวัน แต่เราเคยชินกับมันจนลืมเห็นคุณค่า
*******************************
ความล้มเหลวหนึ่งครั้ง ไม่ได้หมายความว่าคุณเป็นคนล้มเหลว
การลงทุนที่ขาดทุน ธุรกิจที่ไม่ประสบความสำเร็จ งานที่พลาด หรือการตัดสินใจที่ผิดพลาด ล้วนเป็นเพียงเหตุการณ์หนึ่งในช่วงเวลาหนึ่ง ไม่ใช่คำตัดสินว่าชีวิตที่เหลือจะต้องเป็นอย่างไร
สิ่งที่สำคัญกว่าความผิดพลาด คือสิ่งที่เราเรียนรู้จากมัน
หากขาดทุนแล้วกลับไปตรวจสอบว่าเราผิดตรงไหน หากล้มเหลวแล้วเข้าใจว่าครั้งหน้าต้องทำอะไรแตกต่างออกไป ความล้มเหลวนั้นก็ไม่ได้สูญเปล่า
ในทางกลับกัน สิ่งที่อันตรายกว่าการล้มเหลว คือการปล่อยให้ความล้มเหลวทำลายความเชื่อมั่น จนไม่กล้าลองอีกครั้ง หรือแย่กว่านั้น คือพยายามเอาคืนจนสร้างความเสียหายที่ใหญ่กว่าเดิม
อย่าตัดสินตัวเองจากวันที่แย่ที่สุดในชีวิต
คนเราไม่ได้ถูกกำหนดด้วยความผิดพลาดเพียงครั้งเดียว แต่ถูกกำหนดด้วยสิ่งที่ทำหลังจากความผิดพลาดนั้น
ล้มได้ เรียนรู้ได้ แก้ไขได้ และเริ่มต้นใหม่ได้ เพียงแต่อย่าล้มแบบเดิมซ้ำๆ โดยไม่เรียนรู้อะไรเลย
ความล้มเหลวเป็นเหตุการณ์หนึ่งไม่ใช่ตัวตนของเรา และไม่ควรให้ความผิดพลาดเพียงครั้งเดียวทำลายอนาคตที่ยังเหลืออยู่ทั้งชีวิตedited 06:45
*******************************
หลายเรื่องที่วันนี้ทำให้เรากังวลจนกินไม่ได้นอนไม่หลับ เมื่อเวลาผ่านไปอาจกลายเป็นเพียงเรื่องหนึ่งที่เรานึกย้อนกลับมาแล้วพบว่า มันไม่ได้ใหญ่โตอย่างที่เคยคิด
ความผิดหวังที่เคยคิดว่าจะลืมไม่ได้ วันหนึ่งอาจกลายเป็นบทเรียน
ความล้มเหลวที่เคยคิดว่าเป็นจุดจบ วันหนึ่งอาจกลายเป็นจุดเปลี่ยน
และปัญหาที่วันนี้ดูเหมือนใหญ่ที่สุดในชีวิต วันหนึ่งอาจกลายเป็นเพียงเรื่องเล่าบทหนึ่งที่ทำให้เราเติบโตขึ้น
แน่นอนว่าไม่ได้หมายความว่าทุกปัญหาควรปล่อยผ่าน บางเรื่องต้องรีบแก้ บางเรื่องต้องรับผิดชอบ และบางเรื่องมีผลกระทบที่สำคัญจริงๆ
แต่เมื่อเจอปัญหา ลองถามตัวเองว่า อีก 5 ปีข้างหน้า เรื่องนี้จะยังสำคัญกับเราอยู่ไหม ถ้าคำตอบคือไม่ ก็อาจไม่จำเป็นต้องใช้พลังงานทางอารมณ์กับมันมากเกินไป
ทำสิ่งที่ควรทำในวันนี้ให้ดีที่สุด แก้สิ่งที่แก้ได้ รับผิดชอบในสิ่งที่ต้องรับผิดชอบ แล้วปล่อยให้เวลาทำหน้าที่ของมัน
เพราะเราไม่จำเป็นต้องแก้ปัญหาทั้งชีวิตภายในวันเดียว
บางครั้งสิ่งที่เราต้องทำ มีเพียงการผ่านวันนี้ไปให้ได้ แล้วค่อยจัดการกับวันพรุ่งนี้เมื่อมันมาถึง
วันหนึ่งเราจะหันกลับมามองเรื่องที่กำลังหนักใจในวันนี้ และอาจพบว่า มันไม่ได้เข้ามาเพื่อทำลายเรา แต่มันเป็นอีกหนึ่งบทเรียนที่ทำให้เราแข็งแรงขึ้น และกลายเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวชีวิตที่เราเคยผ่านมันมาแล้ว
ปัญหาในวันนี้ วันข้างหน้าจะเป็นแค่เรื่องเล่า
*******************************
ความอดทนในวันนี้ คือรากฐานที่แข็งแกร่งในวันหน้า
หลายสิ่งที่มีคุณค่าในชีวิต ไม่สามารถสร้างให้เสร็จได้ในเวลาอันสั้น
ความมั่งคั่งต้องใช้เวลาในการสะสม
ความรู้ต้องใช้เวลาในการเรียนรู้
ความเชี่ยวชาญต้องใช้เวลาฝึกฝน
และความสัมพันธ์ที่ดีต้องใช้เวลาในการสร้าง
สิ่งที่เราทำในวันนี้อาจยังไม่เห็นผลทันที จนบางครั้งเราสงสัยว่าความพยายามทั้งหมดกำลังมีความหมายหรือไม่ แต่ผลลัพธ์บางอย่างไม่ได้หายไปเพียงเพราะเรายังมองไม่เห็น
เงินที่เก็บได้วันนี้กำลังกลายเป็นทุน
ความรู้ที่เรียนวันนี้กำลังกลายเป็นความสามารถ
วินัยที่ฝึกวันนี้กำลังกลายเป็นนิสัย
และความอดทนที่เราสร้างวันนี้ กำลังกลายเป็นความแข็งแกร่งของเราในอนาคต
ในการลงทุนก็เช่นกัน ไม่ใช่ทุกช่วงเวลาจะต้องรีบทำอะไร บางครั้งการรอให้โอกาสมาถึง การปล่อยให้ธุรกิจเติบโต หรือการปล่อยให้เงินลงทุนทำงานตามเวลา คือส่วนหนึ่งของกระบวนการ
ความอดทนไม่ได้หมายถึงการนั่งรอโดยไม่ทำอะไร แต่หมายถึงการทำสิ่งที่ควรทำอย่างสม่ำเสมอ แล้วไม่รีบร้อนเรียกร้องผลลัพธ์ก่อนเวลา
วันนี้อาจยังไม่เห็นความแตกต่างแต่หากทำสิ่งที่ถูกต้องซ้ำๆ เป็นเวลานาน ความแตกต่างจะค่อยๆ สะสมจนเห็นได้ชัด
อย่าดูถูกความก้าวหน้าเล็กๆ ของวันนี้ เพราะชีวิตที่มั่นคงในวันหน้า มักสร้างขึ้นจากสิ่งเล็กๆ ที่เรายอมทำและอดทนกับมันในวันนี้
*******************************
อย่ากลัวการเริ่มต้นใหม่ เพราะการเริ่มต้นครั้งใหม่ ไม่ได้หมายความว่าเรากลับไปเป็นคนที่ไม่มีอะไรเลย
เริ่มต้นใหม่พร้อมกับประสบการณ์ที่เคยสั่งสมมา
ความผิดพลาดในอดีตสอนว่าอะไรไม่ควรทำ ความสำเร็จสอนว่าอะไรเคยได้ผล และความล้มเหลวทำให้เราเข้าใจตัวเองมากขึ้น
เมื่อเริ่มต้นใหม่ จึงไม่ได้เริ่มจากศูนย์ แต่เริ่มจากบทเรียนทั้งหมดที่เคยผ่านมา บางครั้งการเปลี่ยนงาน การเริ่มธุรกิจใหม่ การเปลี่ยนวิธีลงทุน หรือแม้แต่การเริ่มต้นชีวิตในรูปแบบใหม่ อาจดูเหมือนเป็นการสูญเสียสิ่งที่สร้างมานาน แต่หากสิ่งเดิมไม่ตอบโจทย์ชีวิตอีกต่อไป การกล้าที่จะเริ่มใหม่อาจเป็นการตัดสินใจที่ถูกต้องกว่าอดทนอยู่กับสิ่งเดิมเพียงเพราะเสียดายอดีต
อย่าให้ความล้มเหลวในอดีตกลายเป็นเหตุผลที่ทำให้เราไม่กล้าเดินต่อ สิ่งที่ผ่านไปแล้วเอากลับมาไม่ได้ แต่ประสบการณ์จากมันยังติดตัวเราไปได้เสมอ
การเริ่มต้นใหม่จึงไม่ใช่การลบอดีต แต่คือการนำอดีตมาใช้เป็นต้นทุนในการสร้างอนาคตที่ดีกว่าเดิม ไม่มีคำว่าสายเกินไป หากยังมีประสบการณ์ มีบทเรียน และยังพร้อมที่จะลงมือทำอีกครั้ง
ครั้งนี้ไม่ได้เริ่มจากศูนย์ แต่เริ่มจากตัวเราในเวอร์ชันที่ผ่านชีวิตมาแล้ว21:00
*******************************
พยายามเตือนตัวเองเสมอว่า เมื่ออายุมากขึ้น อย่ากลายเป็นคนแบบที่ตัวเองเคยไม่ชอบ
โดยเฉพาะนิสัยชอบติเตียน ชอบกระแนะกระแหน หรือมองสิ่งที่คนอื่นทำในแง่ลบไปเสียทุกเรื่อง
เมื่อเรามีอายุมากขึ้น ประสบการณ์มากขึ้น เรามักรู้สึกว่าตัวเองผ่านอะไรมามาก เห็นอะไรมามาก และเข้าใจโลกมากกว่าคนที่อายุน้อยกว่า
ประสบการณ์เป็นข้อได้เปรียบ แต่ก็มีด้านที่ต้องระวัง
เพราะประสบการณ์อาจทำให้เรายึดติดกับความคิดเดิม และเผลอใช้มาตรฐานของตัวเองไปตัดสินชีวิตของคนอื่น
จากการให้คำแนะนำ อาจกลายเป็นการตำหนิ
จากการแสดงความคิดเห็น อาจกลายเป็นการกระแนะกระแหน
จากความหวังดี อาจกลายเป็นการพยายามควบคุมชีวิตคนอื่นโดยไม่รู้ตัว
บางเรื่องเราอาจมองออกว่าเขากำลังทำผิด แต่หากเขาไม่ได้ถามความคิดเห็น และเรื่องนั้นไม่ได้สร้างความเดือดร้อนให้ใคร บางครั้งการเงียบก็มีคุณค่ามากกว่าการพูด
อายุมากขึ้น จึงไม่ควรมีเพียงความรู้และประสบการณ์ที่เพิ่มขึ้น
แต่ควรมีความเข้าใจคนมากขึ้น ใจเย็นขึ้น ให้อภัยง่ายขึ้น และรู้จักปล่อยผ่านเรื่องเล็กๆมากขึ้นด้วย
ก่อนจะวิจารณ์ใคร ลองถามตัวเองว่า สิ่งที่กำลังจะพูดมีประโยชน์กับเขาจริงหรือ เพียงทำให้เรารู้สึกว่าตัวเองเหนือกว่า
อย่าปล่อยให้อายุที่มากขึ้น ทำให้หัวใจแคบลง
หากวันหนึ่งต้องแก่ลง ก็อยากแก่ลงด้วยความเข้าใจ มีเมตตา และเป็นคนที่คนรอบข้างรู้สึกสบายใจเมื่ออยู่ใกล้
อย่างน้อยที่สุด อย่ากลายเป็นคนแบบที่ครั้งหนึ่งตัวเราเองก็เคยไม่ชอบ22:11
*******************************
ชีวิตของเรามักเต็มไปด้วยความคาดหวังจากคนรอบข้าง ต้องเรียนแบบนั้น ต้องทำงานแบบนี้ ต้องมีเงินเท่านั้น ต้องประสบความสำเร็จตอนอายุเท่านี้ หรือแม้แต่ต้องใช้ชีวิตให้ตรงกับภาพที่สังคมมองว่าดี
หากพยายามทำให้ทุกคนพอใจ เราอาจใช้เวลาทั้งชีวิตเพื่อสร้างชีวิตที่คนอื่นต้องการ แล้ววันหนึ่งกลับพบว่าไม่เคยได้ใช้ชีวิตของตัวเองจริงๆ
เราไม่จำเป็นต้องประสบความสำเร็จในแบบเดียวกับคนอื่น ไม่จำเป็นต้องชอบสิ่งเดียวกัน และไม่จำเป็นต้องเดินตามเส้นทางที่คนส่วนใหญ่เลือก
แต่การใช้ชีวิตในแบบของตัวเอง ไม่ได้หมายถึงการทำอะไรก็ได้โดยไม่สนใจใคร
เสรีภาพควรเดินคู่กับคุณธรรมและความรับผิดชอบ
ตราบใดที่สิ่งที่เราเลือกไม่ได้เอาเปรียบ ไม่ทำร้าย ไม่สร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น และเราพร้อมรับผิดชอบต่อผลจากการตัดสินใจของตัวเอง ก็ไม่จำเป็นต้องใช้ชีวิตเพื่อให้ผ่านมาตรฐานของทุกคน
รับฟังคำแนะนำที่มีเหตุผล แต่ไม่จำเป็นต้องแบกทุกความคาดหวัง
เคารพผู้อื่น แต่ก็ต้องเคารพชีวิตของตัวเองด้วย
เพราะชีวิตมีเวลาจำกัดเกินกว่าจะใช้ทั้งหมดไปกับการพยายามเป็นคนที่คนอื่นอยากให้เราเป็น
ใช้ชีวิตในแบบที่ตัวเองเลือก มีความสุขกับสิ่งที่มี รับผิดชอบต่อสิ่งที่ทำ และรักษาคุณธรรมเอาไว้
เท่านี้ก็เป็นชีวิตที่มีคุณค่าได้ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับการยอมรับจากทุกคน
*******************************
“ปัญหาที่เกิดขึ้นในงานของคุณ ไม่ได้มีใครรับผิดชอบมากไปกว่าตัวคุณเอง”
แนวคิดนี้เตือนว่า เมื่อเกิดปัญหา อย่ารอให้คนอื่นมาบอกว่าต้องทำอะไร หรือรอให้มีคนมาแก้ให้ แต่ควรเป็นฝ่ายมองหาแนวทางแก้ไขด้วยตัวเองก่อน
ในมุมการลงทุนก็ใช้ได้ดีมาก เพราะเมื่อพอร์ตขาดทุน นักลงทุนมักถามว่า “ทำไมตลาดถึงเป็นแบบนี้” หรือ “ใครทำให้หุ้นลง” แต่คำถามที่สำคัญกว่าคือ
“เราจะจัดการกับสถานการณ์นี้อย่างไร”
เราไม่สามารถควบคุมตลาดได้ แต่ควบคุมขนาด Position เงินสดในพอร์ต จุดตัดขาดทุน การกระจายความเสี่ยง และการตัดสินใจของตัวเองได้
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความว่า ทุกปัญหาเป็นความผิดของเรา เพราะบางปัญหาเกิดจากปัจจัยภายนอกที่เราควบคุมไม่ได้ สิ่งที่เรารับผิดชอบได้คือ การตอบสนองต่อปัญหา
นี่คือหัวใจของแนวคิดนี้
อย่ารอให้ปัญหามีคนมาแก้ให้
เมื่อเห็นปัญหา ให้เริ่มจากถามว่า “ฉันทำอะไรกับมันได้บ้าง”
เพราะการรับผิดชอบชีวิตตัวเอง ไม่ได้หมายความว่าเราควบคุมทุกอย่างได้ แต่หมายความว่าเราไม่ปล่อยให้สิ่งที่ควบคุมไม่ได้ มาควบคุมการตัดสินใจของเรา
*******************************
สร้างเหตุปัจจัยให้ชีวิตเข้าสู่วงจรแห่งความมั่งคั่ง
ความมั่งคั่งไม่ได้เกิดขึ้นจากการหาเงินได้มากเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการสร้างวงจรที่ทำให้เงินสามารถเติบโตต่อได้
เริ่มจากมีรายได้ ใช้จ่ายอย่างมีวินัย เหลือเงินเก็บ นำเงินไปลงทุน เงินลงทุนสร้างผลตอบแทน รายได้จากเงินทุนเพิ่มขึ้น มีเงินไปลงทุนเพิ่มขึ้นอีก
ในช่วงแรก สิ่งที่สำคัญที่สุดอาจไม่ใช่การทำให้ชีวิตสบายที่สุด แต่คือการสร้าง “เงินก้อนแรก” ให้ได้มากพอที่จะเริ่มทำงานแทนเรา
รายได้จากตัวเรา คือผลตอบแทนจากเวลา ความสามารถ และแรงงาน
ส่วนรายได้จากเงินลงทุน คือผลตอบแทนจากเงินทุนที่เราสะสมไว้
เมื่อเวลาผ่านไป เป้าหมายคือการทำให้รายได้จากเงินทุนค่อยๆ มีบทบาทมากขึ้น จนเราไม่ได้พึ่งพารายได้จากการทำงานเพียงทางเดียว
แต่สิ่งที่ต้องระวังคือ เมื่อฐานะดีขึ้น รายได้เพิ่มขึ้น หรือมีเงินลงทุนมากขึ้น อย่าปล่อยให้ค่าใช้จ่ายเติบโตเร็วกว่าความมั่งคั่ง
การใช้ชีวิตดีขึ้นเป็นเรื่องที่ทำได้ แต่ควรทำให้ “เงินที่เหลือไปลงทุน” เพิ่มขึ้นด้วย ไม่ใช่รายได้เพิ่มแล้วค่าใช้จ่ายเพิ่มตามจนไม่มีเงินเหลือเหมือนเดิม
ช่วงแรกอาจต้องประหยัดมากหน่อยเพื่อสร้างทุน
เมื่อทุนเติบโตขึ้น เราสามารถผ่อนคลายได้มากขึ้น ใช้ชีวิตได้ดีขึ้น แต่ยังรักษาหลักการเดิมเอาไว้ คือมีรายได้ ใช้จ่ายอย่างมีเหตุผล เหลือเก็บ และนำส่วนหนึ่งไปลงทุนต่อ
นี่คือการสร้างวงจรที่ดีให้กับชีวิต
ไม่ได้มุ่งหมายให้เราประหยัดไปตลอดชีวิต แต่ต้องการให้เรา “สร้างฐานะให้แข็งแรงก่อน แล้วจึงค่อยเพิ่มความสบายโดยไม่ทำลายฐานะนั้น”
ความมั่งคั่งจึงไม่ใช่เพียงจำนวนเงินที่มีในบัญชี
แต่คือความสามารถในการสร้างรายได้ เก็บออม ลงทุน และทำให้เงินทำงานต่อเนื่อง โดยรักษาวิธีคิดนี้ไว้ได้นานพอ
เมื่อวงจรนี้ทำงานต่อเนื่องเป็นเวลาหลายสิบปี สิ่งที่เริ่มต้นจากเงินเหลือเพียงเล็กน้อย อาจค่อยๆ กลายเป็นเงินทุนก้อนใหญ่ และสร้างรายได้ให้กับเราโดยที่ไม่ต้องแลกด้วยเวลาของเราเพียงอย่างเดียว
เป้าหมายไม่ใช่แค่หาเงินให้มากขึ้น
แต่คือสร้างระบบชีวิตที่ทำให้ “รายได้ เงินเหลือ เงินลงทุน ผลตอบแทน เงินลงทุนที่เพิ่มขึ้น” หมุนต่อไปได้เรื่อยๆ
และเมื่อวงจรนี้แข็งแรงขึ้น ความมั่งคั่งก็จะเริ่มทำงานแทนเรา
*******************************
อายุมากขึ้น ฟังคนอย่างมีสติมากขึ้น เราจะเริ่มเข้าใจว่า บางครั้งสิ่งที่คนพูดไม่ได้สะท้อนเรื่องของคนอื่น แต่สะท้อนความรู้สึกของคนพูดเอง
เวลาพบใครที่ชอบเล่าเรื่องความสำเร็จของเพื่อน ญาติ หรือคนรู้จักอยู่บ่อยๆ เช่น “เพื่อนผมหาเงินได้เยอะมาก” “ญาติผมมีธุรกิจใหญ่” หรือ “คนที่ผมรู้จักประสบความสำเร็จมาก” เราไม่จำเป็นต้องรีบตัดสินว่าเขากำลังอวดหรือรู้สึกด้อยกว่าเรา
แต่บางครั้ง การพูดถึงความสำเร็จของคนอื่นมากๆ อาจเป็นความพยายามสร้างคุณค่าให้ตัวเองผ่านความสำเร็จของคนรอบข้าง หรือเป็นความต้องการได้รับการยอมรับโดยที่เจ้าตัวอาจไม่รู้ตัว
เมื่ออายุมากขึ้น เราจะเริ่มมองเรื่องเหล่านี้ได้โดยไม่จำเป็นต้องเข้าไปแข่งขัน
ฟังไป ยิ้มไป และปล่อยให้เขาพูด
ไม่จำเป็นต้องอวดกลับว่าเรามีอะไรดีกว่า ไม่จำเป็นต้องเอาความสำเร็จของตัวเองไปข่ม และไม่จำเป็นต้องทำให้อีกฝ่ายรู้สึกว่าเราสูงกว่าเขา
เพราะการเอาชนะบทสนทนาไม่ได้ทำให้ชีวิตเราดีขึ้น มีแต่เพิ่มอัตตาให้ตัวเอง และอาจทำให้คนตรงหน้ารู้สึกอิจฉาหรืออยากแข่งขันกับเรามากขึ้น
บางครั้ง การเป็นผู้ฟังที่ดี คือการให้พื้นที่อีกคนได้รู้สึกดีกับเรื่องที่เขาภูมิใจ โดยที่เราไม่จำเป็นต้องพิสูจน์อะไรเกี่ยวกับตัวเอง
เมื่อเราไม่ได้ต้องการเอาชนะใคร เราจะพบว่าการฟังคนอื่นอวด ไม่ได้ทำให้เราต่ำลงเลย
ตรงกันข้าม มันอาจเป็นสัญญาณว่าเราโตขึ้นมากพอที่จะไม่ต้องใช้ความสำเร็จของตัวเอง ไปยืนยันคุณค่าของตัวเองกับใครอีก
*******************************
กฎเมอร์ฟี — Murphy’s Law
“อะไรที่มีโอกาสผิดพลาดได้ วันหนึ่งมันก็อาจผิดพลาดขึ้นมา”
กฎเมอร์ฟีไม่ได้หมายความว่าโลกจะต้องเลวร้าย หรือทุกอย่างจะผิดพลาดเสมอ แต่เป็นหลักคิดที่เตือนว่า หากระบบมีจุดอ่อนและเราเปิดโอกาสให้ความผิดพลาดนั้นเกิดขึ้นมากพอ วันหนึ่งมันอาจเกิดขึ้นจริง
ดังนั้น อย่าวางแผนโดยคิดเพียงว่า หากทุกอย่างเป็นไปตามคาดเราจะได้อะไร แต่ต้องถามด้วยว่า หากสิ่งที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้น เราจะรับมืออย่างไร
ในการลงทุน เราอาจมั่นใจในหุ้นมากแค่ไหนก็ได้ แต่บริษัทอาจเจอเหตุการณ์ที่ไม่มีใครคาดคิด ตลาดอาจเกิดวิกฤต สภาพคล่องอาจหายไป หรือเหตุการณ์ Tail Risk อาจเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่เราเปิดรับความเสี่ยงสูงที่สุด
นี่คือเหตุผลที่ต้องกระจายความเสี่ยง มีเงินสดสำรอง จำกัดขนาด Position และไม่ใช้ Leverage จนเกินความสามารถในการรับความเสียหาย
ในชีวิตก็เช่นกัน หากข้อมูลสำคัญมีเพียงชุดเดียว วันหนึ่งฮาร์ดดิสก์อาจเสีย หากรายได้มาจากแหล่งเดียว วันหนึ่งรายได้นั้นอาจหายไป หากธุรกิจพึ่งลูกค้ารายเดียว วันหนึ่งลูกค้ารายนั้นอาจจากไป
เราไม่จำเป็นต้องหวาดระแวงทุกความเป็นไปได้ แต่ควรให้ความสำคัญกับเหตุการณ์ที่แม้มีโอกาสเกิดต่ำ แต่หากเกิดขึ้นแล้วสร้างความเสียหายรุนแรง
หลักคิดของกฎเมอร์ฟีจึงไม่ใช่การมองโลกในแง่ร้าย
แต่คือการออกแบบชีวิต การลงทุน และระบบต่างๆ โดยยอมรับตั้งแต่ต้นว่า ความผิดพลาดสามารถเกิดขึ้นได้
อย่าวางแผนเพียงเพื่อให้ประสบความสำเร็จเมื่อทุกอย่างเป็นไปตามคาด
จงวางแผนให้ยังอยู่รอดได้ แม้บางสิ่งไม่เป็นไปตามที่คิด
เพราะระบบที่แข็งแรง ไม่ใช่ระบบที่ไม่เคยผิดพลาด แต่คือระบบที่เตรียมพร้อมรับความผิดพลาดไว้ตั้งแต่ก่อนมันจะเกิดขึ้น
*******************************
Pareto Principle — เลือกสิ่งสำคัญ
หนึ่งในหลักคิดที่ทรงพลังที่สุดในการทำงานและการลงทุน คือกฎ 80/20 หรือ Pareto Principle ซึ่งกล่าวว่า ผลลัพธ์ส่วนใหญ่มักเกิดจากสาเหตุเพียงส่วนน้อย
ในการลงทุน กำไรส่วนใหญ่ของพอร์ต อาจมาจากหุ้นเพียงไม่กี่ตัว
ในการทำงาน ผลลัพธ์ส่วนใหญ่ อาจเกิดจากงานสำคัญเพียงไม่กี่ชิ้น
ในชีวิต ความสุขหรือความสำเร็จจำนวนมาก อาจมาจากนิสัยที่ดีเพียงไม่กี่อย่างที่ทำอย่างต่อเนื่อง
ปัญหาคือ คนส่วนใหญ่มักใช้เวลากับเรื่องที่ไม่สำคัญ ทำงานทุกอย่าง ตอบทุกข้อความ อ่านทุกข่าว ติดตามทุกหุ้น และพยายามทำทุกโอกาส จนไม่มีเวลาเหลือให้กับสิ่งที่สร้างผลลัพธ์จริง
คนที่มีประสิทธิภาพจึงไม่ได้ทำทุกอย่าง
แต่เลือกทำสิ่งที่สำคัญที่สุดก่อน
ถามตัวเองอยู่เสมอว่า หากวันนี้ทำได้เพียงเรื่องเดียว เรื่องไหนจะสร้างผลกระทบมากที่สุด หากตัดงานออกได้ครึ่งหนึ่ง อะไรคือสิ่งที่ยังต้องทำ และอะไรคือสิ่งที่ตัดทิ้งได้โดยแทบไม่กระทบผลลัพธ์
ยิ่งเรากำจัดเรื่องที่ไม่จำเป็นออกไปได้มากเท่าไร ก็ยิ่งมีเวลาและพลังงานไปทุ่มกับเรื่องที่สำคัญจริงมากขึ้น
ความสำเร็จจึงไม่ได้เกิดจากการทำให้มากขึ้นเสมอไป
แต่เกิดจากการเลือกสิ่งที่สำคัญ แล้วทำสิ่งนั้นให้ดีที่สุดอย่างสม่ำเสมอ
เพราะคนที่ไปได้ไกล ไม่ใช่คนที่ทำทุกอย่าง
แต่คือคนที่รู้ว่า อะไรคือ 20% ที่สร้างผลลัพธ์ 80% และมีวินัยมากพอที่จะโฟกัสกับสิ่งนั้น
*******************************
ไม่ต้องแบกความคาดหวังของใคร ใช้ชีวิตในแบบของตัวเอง เพียงมีคุณธรรม
ชีวิตของเรามักเต็มไปด้วยความคาดหวังจากคนรอบข้าง ต้องเรียนแบบนั้น ต้องทำงานแบบนี้ ต้องมีเงินเท่านั้น ต้องประสบความสำเร็จตอนอายุเท่านี้ หรือแม้แต่ต้องใช้ชีวิตให้ตรงกับภาพที่สังคมมองว่าดี
หากพยายามทำให้ทุกคนพอใจ เราอาจใช้เวลาทั้งชีวิตเพื่อสร้างชีวิตที่คนอื่นต้องการ แล้ววันหนึ่งกลับพบว่าไม่เคยได้ใช้ชีวิตของตัวเองจริงๆ
เราไม่จำเป็นต้องประสบความสำเร็จในแบบเดียวกับคนอื่น ไม่จำเป็นต้องชอบสิ่งเดียวกัน และไม่จำเป็นต้องเดินตามเส้นทางที่คนส่วนใหญ่เลือก
แต่การใช้ชีวิตในแบบของตัวเอง ไม่ได้หมายถึงการทำอะไรก็ได้โดยไม่สนใจใคร
เสรีภาพควรเดินคู่กับคุณธรรมและความรับผิดชอบ
ตราบใดที่สิ่งที่เราเลือกไม่ได้เอาเปรียบ ไม่ทำร้าย ไม่สร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น และเราพร้อมรับผิดชอบต่อผลจากการตัดสินใจของตัวเอง ก็ไม่จำเป็นต้องใช้ชีวิตเพื่อให้ผ่านมาตรฐานของทุกคน
รับฟังคำแนะนำที่มีเหตุผล แต่ไม่จำเป็นต้องแบกทุกความคาดหวัง
เคารพผู้อื่น แต่ก็ต้องเคารพชีวิตของตัวเองด้วย
เพราะชีวิตมีเวลาจำกัดเกินกว่าจะใช้ทั้งหมดไปกับการพยายามเป็นคนที่คนอื่นอยากให้เราเป็น
ใช้ชีวิตในแบบที่ตัวเองเลือก มีความสุขกับสิ่งที่มี รับผิดชอบต่อสิ่งที่ทำ และรักษาคุณธรรมเอาไว้
เท่านี้ก็เป็นชีวิตที่มีคุณค่าได้ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับการยอมรับจากทุกคน21:22
